Mijn lieve stiefoma

Liefmoeder, bonusmoeder, plusmamma. Namen om het door velen gehate ‘stiefmoeder’ te omzeilen. Via LinkedIn is er een discussie over gaande waarbij de aanleiding een heel positieve is. ‘Vrouw van mijn vader’, ‘vriendin van mijn vader’ kan afstandelijk klinken wanneer de betreffende dame al lang aan jou verbonden is. Ik begrijp dat wel. Maar wat is er mis met een liefdevol uitgesproken: ‘Dit is mijn stiefmoeder,’ of zo je wilt: ‘Dit is mijn lieve stiefmoeder,’ dat vertelt direct iets over je relatie.

Elke moeder, die niet die van jou is, kan voelen als surrogaat. Dat kan een stiefmoeder zijn, een pleegmoeder, een adoptiemoeder en ook een schoonmoeder. Want je hebt maar één moeder. Je bent maar uit één moeder gekomen.

Maar het hoeft niet als surrogaat te voelen en het hoeft niet zo over te komen. Je bepaalt dat zelf. Elke relatie is anders. Stel je voor dat je een éénduidig, nieuw woord bedenkt dat vervolgens iedereen zou behoren te gebruiken om af te zijn van het woord ‘stiefmoeder’, dan zou dat voor heel veel (andere) mensen niet goed kunnen voelen.

Ik zou meer aandacht willen vragen voor de relatie tussen stiefkinderen en hun stiefouders. Die is minstens zo belangrijk als de relatie tussen ouders en hun kinderen. Heel anders, maar minstens zo belangrijk. En ik wil er ook nog graag dit spreekwoord bij benoemen, namelijk: wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.

Als ouders bepaal je hoe de relatie is tussen jullie en je kinderen en indien van toepassing, tussen jullie en je stiefkinderen. Wanneer je het zelf goed (voor)doet dan is dat er één van wederzijds respect. Je hoeft niet van je stiefkinderen te houden, al is het heel prettig als dat uiteindelijk wel gebeurt. Forceer het vooral niet, kinderen hebben daar een feilloos gevoel voor. Maar behandel ze met respect, zoals je ook zelf door hen behandeld wilt worden.

Mijn ouders noemden mijn oma allebei ‘tante’ al scheelden ze er maar zes en twaalf jaar mee en mijn moeder benoemde haar altijd als haar stiefmoeder, want dat was ze. Maar door de liefde die er zichtbaar voor elkaar was is het woord ‘stiefmoeder’ voor mij altijd een liefdevolle geweest.

Genoeg liefde maar geen gelukkige relatie

Hoe krijg je een gelukkige relatie? Wat is daarvoor belangrijk? Ooit hoorde ik iemand zeggen: ‘Ze zijn erg op elkaar gesteld,’ en dat vond ik toen raar. ‘Op elkaar gesteld zijn’ is toch veel te weinig als je het over liefde hebt?
Nu ik met mijn grote liefde al 37 jaar heb samengeleefd denk ik daar wat anders over. Wij houden van elkaar, ik in ieder geval al 37 jaar van hem. Ik was niet vrij toen ik hem voor het eerst in de ogen keek maar hield direct al van hem. En hij was zeker meteen op mij gesteld. Dat wij gaandeweg steeds meer van elkaar gingen houden was belangrijk, maar dat wij ook steeds meer op elkaar gesteld raakten was zeker zo belangrijk. Het hielp ons enorm om onze communicatie positief te ontwikkelen. Dat ging niet zonder slag of stoot, maar dat gebeurde wel.
Hoe kan er genoeg liefde zijn en de relatie toch ongelukkig? Ik weet dat niet want ik heb zelf niet in zo’n situatie verkeerd. Maar ik kan het misschien wel bedenken. Liefde is namelijk geen garantie voor geluk. Het is denk ik wel het beste uitgangspunt. In beginsel moet er liefde zijn. En verder? Een cruciaal onderdeel van een relatie is, en daar is hij weer, communicatie. Hoe praat je met elkaar, maar ook, hoe kijk je naar elkaar en wat gun je elkaar. Wat vind je samen belangrijk en hoe reageer je op een voorstel waar jij niet zoveel zin in hebt maar waarvan je wel weet dat je liefste het graag wil, of belangrijk vindt. En dat kan alles zijn, bij wijze van spreken van fietsen tot seks. Eigenlijk weten we allemaal wel, dat als je samen iets doet en de één ziet hoe de ander geniet, de zin bij die ene ook komt. Tenminste … als er liefde is, als je elkaar wat gunt, als je ervoor open staat.
De communicatie kan te moeilijk zijn, mensen begrijpen elkaar soms echt niet. En soms realiseren ze zich niet hoe destructief hun eigen gedrag kan zijn of hoe lastig het is als er competitie en strijd tussen twee geliefden is in plaats van harmonie en met elkaar meebewegen.
Dat kan allemaal en dat maakt de relatie moeilijk, soms bijna onmogelijk. Maar dat betekent niet … dat er geen liefde is.