Leren van de geschiedenis

In 2020 was Carola Schouten de vijfde zomergast van Janine Abbring. Ik heb hem onlangs pas beluisterd en vind het één van de beste interviews die ik heb gehoord.

Mevrouw Schouten was destijds nog Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Ze spreken onder anderen over de tijd na de Tweede Wereldoorlog toen Sicco Mansholt het ‘nooit meer honger’ principe voerde door in zijn beleid op te nemen: schaalvergroting in de landbouw, landbouwsubsidies te verschaffen aan de boeren en ze minimumprijzen te garanderen.

Het gevolg liet niet op zich wachten, boeren gingen over produceren met als gevolg: boterbergen en melkplassen waardoor de boeren weer een veel te laag inkomen kregen. We kregen bovendien te maken met een mestoverschot wat weer gevolgen had voor het milieu. In 1984 kregen we daarom een melkquotum ingesteld dat in 2015 weer werd afgeschaft voor ‘de vrije marktwerking’.

Wanneer Janine Abbring vraagt waarom ‘we niet leren van de geschiedenis’ antwoordt mevrouw Schouten dat het komt omdat boeren investeren voor de lange termijn, terwijl de overheid ondertussen weer beslist dat het anders moet omdat zich een probleem voordoet voor het stikstofdossier. Beide intenties zijn goed, maar komen niet goed uit.

Een heel ander onderwerp waarin blijkbaar niet wordt geleerd van de geschiedenis is die van de Jeugdzorg. Ik heb daar drie jaar geleden een blog over geschreven na een artikel in de krant over de Jeugdzorg die in 50 jaar tijd weinig veranderd en eerder verslechterd is dan verbeterd.

Wederom lees ik een artikel van Sharon Stellaard hierover, in het blad van Maarten van Rossem dit keer (september-november 2026), waaruit blijkt dat de Jeugdzorg een systeem is dat weinig met ‘zorg’ te maken heeft. Een quote uit het artikel ‘Hoe minder iemand ervan opknapt, hoe meer er aan je verdiend wordt’ geeft aan dat de behandelingen een verdienmodel zijn voor de betreffende instantie en niet zozeer kwetsbare mensen beter maakt. Dat deze geschiedenis nog steeds op dezelfde manier doorgaat is onvoorstelbaar en al voor te veel heel kwetsbare jongeren dodelijk gebleken.

Als we niet van de geschiedenis leren, waarvan dan wel?