Opvoeden

Kinderen krijgen gaat vaak vanzelf. Samen bepaal je dat je het wilt en dan ga je er voor. Je hoeft er niet voor gestudeerd te hebben en niemand zal je interviewen om te kijken of je het aankunt. Gelukkig wordt het proces wel goed begeleid wanneer de baby eenmaal ‘in de maak’ is. De verloskundige staat je bij.
Opvoeden gaat zeker niet vanzelf. We horen weleens verkondigen: houden van is een werkwoord, en dat geldt ook voor opvoeden. Ze horen ook bij elkaar, die twee werkwoorden. Als je houdt van degene met wie je je kind opvoedt dan is opvoeden al twee keer zo licht dan dat het anders zou zijn. En als je dan ook nog kunt communiceren zoals voor jullie alle drie (of meer wanneer er meer mensen bij betrokken zijn) goed is, gaat het zeker lukken.
Nu komt het volgende, want wat is dan goed? Goed is maar een woord. Hoe je goed opvoedt, daar moet je samen over communiceren. Wat wil je voor je kind? Wat voor ouder wil je zijn? Wiens belang gaat voor? Sta je open voor ideeën? Wat hadden jullie in gedachten voordat de baby er was.
Moeilijk hè? Of toch niet? Elke baby, elk mensenkind heeft liefde nodig. Echte liefde. Liefde die uit betrokkenheid en genegenheid wordt gegeven. Hoe dat eruit ziet is aan zijn ouders, zijn opvoeders. Hoe betrokken ben je bij je kind? Genoeg om zijn babysignaaltjes te herkennen? Genoeg om te weten waar hij van houdt en waar hij een absolute hekel aan heeft? Genoeg om hem aan jou te laten hechten? Genoeg om met jou te leren communiceren? En is zijn andere ouder ook genoeg bij hem betrokken? En hoe zijn jullie samen? Betrokken?
Ja, een baby heeft ook eten nodig en een goede slaapplek en genoeg kleren en luiers en speelgoed en een wagentje om in gereden te worden. Maar een kind heeft niet nodig: het nieuwste van het nieuwste en het mooiste van het mooiste. Hoe mooi dit ook staat op Facebook of Instagram, of welk ander medium ook.
Een kind heeft vooral jullie nodig. Jullie liefde, aandacht en betrokkenheid zodat je elkaar goed leert kennen en dan leert hij je wel hoe je hem goed moet opvoeden.

Voorkomen, hoe dan?

Ik hoorde eens iemand verzuchten: ‘Had ik toen ik jong was maar geweten wat ik nu weet,’ Ik was toen een jonge twintiger, zij ruim over de 50. Ik hoorde wat werd gezegd maar ik kon het nog niet duiden. Ik was nog te jong.
Nu ben ik de 60 gepasseerd en ik begrijp wat werd gezegd. Als ik wist, toen ik jonger was, wat ik weet nu ik ouder ben dan had ik destijds anders kunnen reageren. Waarop? Op de momenten dat ik mij aangevallen voelde. Op de momenten dat ik mij ‘niet gezien’ voelde. Op de momenten dat ik agressief reageerde omdat ik niet assertief genoeg was.
Ik was een angstig en verlegen meisje. Heel beschermd opgegroeid. Er was altijd iemand om mee te spelen, altijd iemand om met mij mee te gaan, altijd iemand om voor mij op te komen. Ik was laat, met alles. Ik kon nergens over mee praten, omdat ik dat thuis niet had geleerd. Ik ontwikkelde me uiteindelijk … met schade en schande.
Het ouder worden doet daar veel goed aan, want ik weet al lang dat er niet zo op mij gelet wordt als ik vroeger dacht. Dat ik niet zo ‘bekeken’ word als ik vroeger vreesde, vroeger toen ik nog jong was. Ik weet nu wat ik kan.
Ik heb wel eens gezegd: ‘Ieder moet zijn eigen fouten maken,’ en dat klopt. Dat kan ook niet anders. Mijn dochter noemde gisteren dat je manieren van opvoeden uit verschillende generaties niet kunt vergelijken en dat klopt ook. Wij voeden allen op met de kennis die we hebben en in de tijd waarin we leven.
Wat volgens mij kan, waardoor we wat ongemak voor onze kinderen kunnen voorkomen, is leren van de opvoeding van onze ouders. We hoeven niet alles wat zij ons vertellen ‘voor lief’ te nemen. We kunnen onze eigen mening hierover vormen en van daaruit beslissen hoe wij daarmee om willen gaan. Er vooral samen over communiceren. Want als ouders zijn wij samen verantwoordelijk voor hoe het de volgende generatie zal vergaan.
We kunnen onze kinderen opvoeden tot verantwoordelijke volwassenen met compassie en respect voor elkaar en de mensen om hen heen. We kunnen ze een veilig thuis bieden en ze vertrouwen geven. Als we goed naar ze kijken en luisteren kunnen we ook een verlegen kind wat bijsturen en aanmoedigen en een wat al te luid en overmoedig kind laten weten dat ook de ander ruimte mag hebben.
Als we met onze kinderen op hun eigen niveau communiceren vanaf dat ze er zijn zal dat bijsturen gemakkelijk gaan omdat je elkaar dan begrijpt en vertrouwt. Liefdevol communiceren geeft duidelijkheid, veiligheid, vertrouwen.
Voorkomen? Nou, zo bijvoorbeeld.