Onlangs las ik in Volkskrant Magazine in de rubriek ‘De liefde van nu’ het verhaal van Paul, 72 jaar oud. Paul heeft achter elkaar (met verschillende tijden daartussen) relaties gehad die gemiddeld zo’n vier jaar duurden. Paul wilde geen kinderen en ‘liefhebben zonder toekomst, er geen garantie op geluk aan verbinden’ maakte hem gelukkig. ‘Gelukkiger dan velen om hem heen die wel kozen voor het huwelijk’.

Mijn man en ik zijn dit jaar 43 jaar getrouwd, we leerden elkaar 44 jaar geleden kennen. Zeker onze beginjaren zijn niet gemakkelijk geweest en dat had er vooral mee te maken dat ik het ons in die begintijd moeilijk maakte. Ik deed dat uiteraard niet expres, maar het gebeurde wel.

De voordelen van een lange relatie heb ik door de jaren heen meer en meer ondervonden. We hebben elkaar goed leren kennen en we hebben steeds beter leren communiceren. Doordat we interesse in elkaars leven toonden en tonen hebben we ook na het uitvliegen van de kinderen samen een goed en prettig leven. We doen veel samen zoals naar muziek- of andere optredens gaan, soms ook met anderen erbij en we wandelen en fietsen, Netflixen, luieren met een boek bij het water zo vaak als kan, en varen soms een rondje op het meer. Maar we doen ook dingen gescheiden van elkaar, met andere mensen.

Toevallig bezocht ik kort na elkaar zes mensen die de 80 al gepasseerd zijn. Er was een echtpaar bij, maar de overige vier hadden hun echtgenoot verloren. Allen na een lang huwelijk. Ze vullen hun dagen zo goed als ze kunnen. Bij de één lukt dat beter dan bij de ander maar ze missen niet alleen hun echtgenoot, ze missen ook het leven dat ze samen hadden. Na een lang huwelijk moet dat voelen als een amputatie. Alsof je een deel van jezelf kwijt bent.

Terwijl ik een paar uur bij hen zat en luisterde naar hun verhalen realiseerde ik me dat het een paar uur is op een lange reeks van dagen, dat ze geen bezoek krijgen. Dagen dat ze misschien niemand spreken. Bij elk overlijden van een oudere die we hebben gekend realiseer ik me dat dat de prijs is die je betaalt, voor het hebben van een langdurige relatie. Dat er altijd één moet achterblijven.

Mijn ouders hadden twaalf kinderen die allemaal graag bij hen ‘thuis’ kwamen. Ook in het jaar dat mijn vader achterbleef na het overlijden van mijn moeder bleven we komen. Wij kinderen en ook veel kleinkinderen. Maar ondanks het vele bezoek van zijn (klein)kinderen miste hij toch zijn liefste en het leven met haar.

Ik koester alle jaren dat wij tot nu toe al samen zijn. Ook de moeilijke jaren waren goede jaren en het allerbeste is de relatie die we samen met onze kinderen hebben opgebouwd. Ik had er geen één willen missen. Hoe het straks, over hopelijk heel lange tijd, zal gaan…dat zullen we dan wel zien.